Blog

Een duivel met gsm

We raken collectief de pedalen kwijt. Dat was wat ik dacht toen ik deze week een artikel las over een incident op een vliegtuig van Easy Jet in Marokko. Nadat een man met Arabisch uiterlijk tijdens het taxiën een sms’je verstuurd had, sloeg een passagier alarm. De paniek verspreidde zich als een gaswolk door het vliegtuig, mensen begonnen te schreeuwen en de piloot zag zich genoodzaakt rechtsomkeert te maken. Tientallen passagiers renden het vliegtuig uit alsof de duivel hen achterna zat.

Achteraf bleek dat de Arabisch uitziende man, nochtans geen rariteit in Marokko, een berichtje gestuurd had naar zijn vriendin.

Ja, we zijn bang. De een wat meer dan de ander, maar relatief gezien almaar meer. En op een steeds irrationeler manier.

De Brits-Hongaarse socioloog Frank Furedi spreekt over een cultuur van angst die onze Westerse maatschappij kenmerkt. Nooit eerder in de geschiedenis regeerde de angst ons doen en laten op deze manier. Volgens recente berichten slikken honderdduizenden Vlamingen angstremmers. We leven nochtans in een van de veiligste landen ter wereld. Maar zo voelt het vreemd genoeg niet aan.

In het journaal zien we de gruwel van Al Qaida, van IS, Al-Shabaab en Boko Haram. Hun nietsontziende wreedheid slaat ons lam. We kunnen het niet vatten, vragen ons af welk doel deze mensen nastreven, wat hen drijft in de gruwel, hoe dicht ze ons zullen naderen en worden door angst overvallen.

Rationeel weten we goed genoeg dat niet elke moslim slechte bedoelingen heeft, dat de grote meerderheid in vrede met ons samen wil leven. Maar toch. Als we dicht opeengepakt in de bus twee bebaarde mannen in lange gewaden naar hun rugzak zien grijpen, flitsen beelden uit het journaal aan ons geestesoog voorbij en bekruipt ons een ongemakkelijk gevoel. We zijn nu eenmaal niet alleen maar verstand. We zijn ook gevoel. En dat valt moeilijker te controleren.

Maar zouden we minder last hebben van angstgevoelens als alle moslimterroristen op een dag in een grote raket onze planeet zouden verlaten om een streng islamitische kolonie te gaan stichten op Mars? Zouden we met een zucht van verlichting achterover leunen en een diepe zucht slaken omdat alle angst is verdwenen?

Waarschijnlijk niet. Het gevaar loert namelijk overal.

Want we zijn niet alleen bang voor terroristen. We zijn ook bang om de hand van onze kinderen los te laten, om ze naar school te laten fietsen door het moordende verkeer dat hen voorbijraast. We zijn bang dat ze de verkeerde vrienden leren kennen, dat die hen drugs zullen aanbieden, hen de weg naar pornosites zullen tonen. We zijn bang dat een pedofiel het pad van onze kinderen zal kruisen wanneer ze in het donker huiswaarts keren, dat ze in deze prestatiegerichte maatschappij geen diploma zullen halen, de druk van de vele verplichtingen niet aan zullen kunnen, het niet zullen maken in hun leven.

We zijn bang voor het vet in ons voedsel, de suiker, de additieven die ons vergiftigen, de listeria en salmonella die zich schuilhouden in onschuldig ogende voedingswaren, het vlees van weerloze dieren dat ons geweten belast.

We zijn bang voor alle onzichtbare energievelden rondom ons. De stralen van onze onmisbare gsm, van de wifi die ons met de wereld verbindt.

We zijn bang voor daklozen die ons aanklampen, voor camera’s die onze privacy stelen, voor malafide verkopers, voor fijn stof, voor kamikazepiloten die met opzet tegen een bergwand aan vliegen, voor vrachtwagenchauffeurs onder invloed van drugs, voor inbrekers, voor carjackers, voor zakkenrollers, voor Big Brother, voor ondoordachte sneren op sociale media, voor kerncentrales met gescheurde wanden, voor de grillen van Poetin, voor ebola, voor genetisch gewijzigde gewassen, voor wolven in schaapsvacht die we niet tijdig zullen ontmaskeren.

We zijn bang voor het leven zelf, voor de keuzes die we maken en die achteraf de verkeerde kunnen blijken te zijn, voor de kansen die we niet grijpen, voor het besef dat ons later kan overvallen dat we niet genoeg genoten hebben toen het nog kon. We zijn bang dat we teveel werken, we zijn bang dat we te weinig werken. We zijn bang dat elders een betere job op ons wacht en dat we dit niet beseffen.

We zijn bang voor ons eigen immorele gedrag op deze bedreigde planeet, voor onze ecologische voetafdruk, voor de gevolgen van de klimaatverandering, voor de onuitroeibare ziektes die ons zullen belagen, de droogte, de hongersnood, de overstromingen en de schuld die we daaraan zullen dragen.

We zijn bang voor de ander, voor onze medemens die keihard kan oordelen over wie we zijn en waar we voor staan, voor onze baas, onze hypocriete collega, onze voyeuristische buur, onze roddelende kennis.

We zijn bang voor eenzaamheid. We zijn bang voor massa’s.

We zijn bang voor het leven. We zijn bang voor de dood.

We zijn bang voor onszelf.

We zijn bang om bang te zijn. We nemen pillen om de angst te bezweren en zijn vervolgens bang voor de gevolgen van deze pillen, voor de moeilijkheid om er weer vanaf te geraken, voor het leven daarna, voor de hardheid die we terug in al haar naaktheid te zien zullen krijgen en die we willen ombuigen in goedheid, voor de hulpeloosheid omdat we die macht niet bezitten, voor de confrontatie met de waarheid die ons zal vertellen dat het leven nooit eenvoudig zal zijn, dat duizenden angsten ons zullen blijven belagen.

Misschien moeten we vandaag eens onze oren sluiten voor elke waarschuwing van de nieuwslezer, voor elk donker stemmetje in ons hoofd. Misschien moeten we de schoonheid van het bestaan eens beleven zoals we dit deden als jong kind, onnadenkend, licht als een veertje. Misschien moeten we eens leven in het nu. Een dag waarin fris bloed door onze aderen stroomt en zuivere lucht onze longen vult. Misschien kunnen we het op zijn minst eens proberen. Het kind in ons terug naar boven halen. Tenminste voor één dag. En als het lukt nog iets langer.

 

 

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on Pinterest

1 reactie aan “Een duivel met gsm”

  1. Mieke 1 oktober 2015 at 12:49 #

    Prachtig geschreven!

    Hartelijke groet,

Geef een reactie