Blog

De onafwendbare honger

Wie mij echt boos wil krijgen, moet me een halve dag lang voedsel ontzeggen. Er valt geen land meer met me te bezeilen.
Op doordeweekse dagen kan ik de dip nog vermijden. Dan plan ik zelf wanneer ik eet en hou ik een portie noten achter de hand voor een hongeraanval tussendoor. Want, hoeveel ik ook naar binnen werk, twee tot drie uur later is de hele massa verbrand en schreeuwt mijn lichaam om nieuwe aanvoer.
Er zijn ook de niet-doordeweekse dagen. Zo word ik op reis vaak zwaar op de proef gesteld. Wanneer de rugpijn me op een onaangepaste matras rond vijf uur wekt en het nog uren wachten is voor het ontbijt geserveerd wordt, dan kan alleen een klein noodrantsoen het meubilair nog redden.

Er ging dan ook een huivering door me heen toen ik onlangs botste op de verhalen van twee vrouwen die zichzelf uitgehongerd hadden tot de dood.
Met grote verbazing las ik het relaas van Jeanette, lid van de “ademhalisten”. Een vrouw die in de volle overtuiging leefde dat licht en lucht en een goeie portie liefde volstonden om haar lichaam te voeden. De theorie van de Australische goeroe Yasmuheen moet erg aannemelijk geklonken hebben, want de vrouw hield het dieet hardnekkig vol en klampte zich met ware doodsverachting vast aan haar principes. Tot ze uitgemergeld haar laatste adem uitblies en daarmee de zuurstofmoleculen naar buiten duwde die haar net in leven hadden moeten houden.
Ik vroeg me af of ze op het laatst toch niet even getwijfeld had, of ze niet een kort moment had overwogen om toch maar een mega-lasagne tot zich te nemen, of ze niet heel graag een driedubbele taart met aardbei in een keer in haar mond had willen proppen of een stapel pannenkoeken overgoten met chocoladesaus aan flarden had willen scheuren als een leeuw. Niemand zal het weten. Ze heeft het in elk geval niet meer gedaan.
En toen was er de intieme documentaire over Emma. Een prachtig kind vol levenslust en humor. Schatten van ouders die haar alle kansen wilden geven in het leven. Sinds haar twaalfde kon ze niet meer eten. Het kleinste hapje werd een titanenstrijd, de ziekte haar tiran. We zagen Emma vechten tegen de dwang, zichzelf moed inspreken, haar familie beloven dat ze het zou redden. We zagen hoe ze in een laatste wanhoopspoging naar Portugal reisde voor de beste begeleiding, hoe ze tot het besef begon te komen dat de dood de enige uitweg was die haar restte, hoe ze dat niet wilde, zich vastklampte aan dat laatste restje leven. En hoe ze uiteindelijk stierf. Een kind dat in een wereld van overdaad geleefd had, gestorven door de honger.
Onwillekeurig moest ik terugdenken aan de reportage die Tom Waes voor 12-12 had gemaakt. De kampen in het noorden van Oeganda vol mensen die, behalve hun angsten en verdriet, alles hadden achtergelaten. Hun land, hun familie, hun bezittingen, hun houvast.
En ik vroeg me af of ook daar mensen bestaan die zichzelf alle voedsel onthouden, daar waar elke hap een overwinning betekent op het lot dat hen naar die uitzichtloze bestemming heeft geleid. Hoe het kan dat de mensheid deze paradoxen in zich draagt.
Van honger in Afrika kijken we al jaren niet meer op. Maar honger op deze vette en versuikerde plek op de aardbol, waar obesitas tot een epidemie verworden is, lijkt van een oneindige absurditeit. Net daarin school de tragedie die de lieve Emma tot een symbool heeft verheven.
Ik hoop dat zowel Jeanette als Emma rust hebben gevonden, wat een loze wens als deze ook mag betekenen voor iemand die er niet meer is. Twee vrouwen met een ijzeren wilskracht, knock-out geslagen voor altijd, de ene door een overtuiging, de ander door een ziekte die hen elke controle deed verliezen. Er was geen weg meer terug.
Met iets van een schuldgevoel bijt ik een reep chocolade doormidden. En ik denk aan het ondoorgrondelijke mysterie dat de mens is. Aan het onzegbare dat ons doen en laten kan dicteren, aan de krachten waar we ons niet bewust van zijn. Boeiend is dat. Bij momenten fascinerend. Maar soms ook zo triest onafwendbaar.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on Pinterest
Nog geen reacties

Geef een reactie